Tercih süreci: sonuçlar açıklandıktan sonra ne yapmalı?

Sonuçlar açıklandı. Bir kısmınız beklediğinden iyi, bir kısmınız beklediğinden düşük bir sıralama gördü. İkisi de bu aşamada normaldir ve ikisinde de yapılacak iş aynı: sakin bir hafta geçirip listeyi doğru kurmak.

Tercih, sınavdan bağımsız ikinci bir sınavdır. İyi bir sıralamayı kötü bir listeyle harcamak da, orta bir sıralamadan iyi bir sonuç çıkarmak da mümkün. Aşağıdakiler her yıl tekrarlanan sorular ve her yıl tekrarlanan hatalar.

Sonuç açıklandıktan sonra ilk ne yapılmalı?

İlk iş sonuç belgesini indirip puanınızı ve sıralamanızı not etmek, ikinci iş ÖSYM'nin yayımladığı o yılın tercih kılavuzunu baştan sona okumaktır. Kılavuz her yıl değişiyor: kontenjanlar, özel koşullar ve bazı bölümlerin şartları güncelleniyor. Duyduğunuz bilgiyle değil, yalnızca kılavuzda yazanla hareket edin.

Bunu yaparken acele etmeyin. Tercih dönemi birkaç gün değil; listeyi ilk gün kesinleştirmek zorunda değilsiniz. İlk günlerde yapılacak iş liste kurmak değil, bilgi toplamak: hangi bölümleri gerçekten istediğinizi ve o bölümlerin sizin sıralamanıza uzaklığını görmek.

Sıralamam kaç, hangi bölümleri yazabilirim?

Bu sorunun cevabı puanınızda değil, sıralamanızda. Puan her yıl sınavın zorluğuna göre kayar; sıralama ise sabit bir ölçüdür. Geçen yılların taban sıralamalarına bakarak hangi bölümün size ne kadar uzak olduğunu görebilirsiniz — ama bunu bir garanti değil, bir tahmin aracı olarak kullanın.

Taban sıralamalar her yıl birkaç bin sıra oynayabiliyor. Bunun sebepleri kontenjan değişikliği, o yıl bölüme olan ilgi ve sınavın zorluğu. Bu yüzden "geçen sene şu sıralama girmiş" cümlesi bir sonuç değil, bir başlangıç noktasıdır.

Tercih listesi nasıl kurulur?

Liste üç bölgeye ayrılır ve bu üç bölgenin de dolu olması gerekir. Yalnız iddialı tercihlerden kurulan bir liste yerleşememe riski taşır; yalnız güvenli tercihlerden kurulan bir liste ise elinizdeki sıralamayı boşa harcar. Bölgeler arasındaki oran kişiye göre değişir ama üçünün birden bulunması değişmez.